Nếu chỉ kịp nhớ một điều trước khi chuyển tiền đầu tư, hãy nhớ điều này.
Có một khoảnh khắc rất nguy hiểm trong tài chính cá nhân.
Đó là khi bạn mở ứng dụng ngân hàng lên.
Nhập xong số tiền chuyển khoản cho một “cơ hội đầu tư” béo bở mà bạn mới tìm được.
Và lúc này ngón tay bạn chỉ còn cách nút xác nhận vài milimet.
Ở thời điểm đó, mọi quyết định gần như đã được đưa ra từ trước.
Lý trí chỉ còn làm một việc:
Tìm lý do để hợp thức hóa quyết định ấy.
Nhưng sẽ thế nào nếu “cơ hội” kia không thực sự béo bở như bạn nghĩ thì sao?
Bạn sẽ làm gì?
Bài viết này giúp bạn tỉnh táo hơn trước khi đưa ra bất kỳ quyết định xuống tiền quan trọng nào.
Nếu bạn dừng lại một nhịp trước khi đặt bút ký hợp đồng và tự hỏi bản thân những câu hỏi dưới đây, rất có thể bạn sẽ tránh được những quyết định khiến mình phải nuối tiếc nhiều năm sau.
Tôi sẽ viết nhanh xuống đây 5 câu hỏi lớn này:
- Tôi có quyền mất khoản tiền này không?
- Tôi có thật sự hiểu cơ hội này kiếm tiền bằng cách nào không?
- Tôi đang xuống tiền vì hiểu, hay vì sợ người khác giàu trước mình?
- Nếu không ai biết tôi tham gia cơ hội này, tôi còn muốn xuống tiền không?
- Khoản tiền này là quỹ đầu tư, hay quỹ an toàn đang bị đem ra đánh cược?
Đây là bài học xương máu của vợ chồng tôi trong một lần đầu tư mù quáng trước kia. Để tôi kể bạn nghe câu chuyện này.
Thời đó tôi vẫn còn đi làm công trong một công ty phân phối dược phẩm và thực phẩm chức năng. Vợ tôi thì kinh doanh buôn bán nhỏ lẻ. Được bao nhiêu lương tôi đều đưa vợ giữ và không bao giờ để ý xem đồng tiền của mình đi đâu.
Vợ tôi cũng chăm chỉ làm ăn và tích góp được một khoản tiền. Cho đến một ngày…
Khi các con đã ngủ, vợ gọi tôi ra ban công để nói chuyện. Lúc đó tôi mới biết cô ấy tham gia một nhóm chat để đầu tư. Toàn bộ vốn liếng tích góp hơn 3 năm trời đã dồn hết vào đó và mất sạch. Người cầm tiền thì đã trốn mất không liên lạc được.
Toàn bộ tiền, đã ra đi không hẹn ngày trở lại.
Ngoài số tiền đó thì vợ tôi cũng vay thêm ông bà ngoại một khoản để dồn tiền vào “cơ hội đầu tư” kia.
Không còn cách nào khác, vợ chồng tôi chỉ còn biết động viên nhau cùng làm lại.
Tôi thì chuyển công việc sang một nơi khác để tăng gấp đôi thu nhập hiện tại. Cô ấy tiếp tục kinh doanh đồ ăn hàng ngày.
Tôi còn nhớ có những ngày chúng tôi phải lái xe hàng trăm cây số để đi tìm tung tích người cầm tiền. Cả bọn trẻ con cũng được đưa đi cùng. Trời nắng chang chang, 2 người lớn và 2 đứa trẻ con rong ruổi cùng nhau để đòi lại tiền.
Đến bây giờ nghĩ lại tôi vẫn không hiểu bằng cách nào mà chúng tôi đã vượt qua những ngày tháng đó.
Về sau, chúng tôi dần dần trả bớt nợ cùng nhau xây dựng công việc kinh doanh mới.
Biến cố ấy đã dạy cho vợ chồng tôi một bài học rất đau:
Vấn đề cốt lõi chưa bao giờ nằm ở khoản đầu tư sai lầm.
Nó nằm ở việc chúng tôi đã dùng toàn bộ tiền tích góp đem đi đầu tư.
Chính trải nghiệm đó đã thay đổi hoàn toàn cách chúng tôi quản lý tiền cho đến tận ngày hôm nay.
Chúng tôi đã tự nhìn nhận lại bản thân và cùng thống nhất một phương pháp để bảo vệ nguồn vốn của mình.
Đây là phương pháp giữ tiền quan trọng nhất đối với chúng tôi lúc này. Tôi đã áp dụng nó trong cuộc sống và công việc kinh doanh hàng ngày của mình.
Và nó đơn giản là cực kỳ hiệu nghiệm.
Đây cũng là phương pháp nền tảng được viết trong cuốn “Bạn giỏi kiếm tiền” của tôi.
Thời điểm đó, giá như tôi hiểu phương pháp này thì mọi chuyện có lẽ sẽ khác.
Giá như chúng tôi tự hỏi bản thân mình 5 câu hỏi lớn, thì mọi chuyện sẽ khác.
Nhưng cuộc đời mà.
Làm gì có chỗ cho từ “giá như”.
Tôi viết lại xuống đây 5 câu hỏi này để bạn không cần phải “giá như” giống tôi.
1. Tôi có quyền mất khoản tiền này không?
Trả lời thật lòng:
………………………………………………………………
Đây là câu hỏi đầu tiên, và cũng là quan trọng nhất.
Đầu tư luôn cần chấp nhận rủi ro.
Bất cứ cơ hội nào cũng vậy.
Chưa tính đến khả năng sinh lời. Nếu trường hợp xấu nhất xảy ra, bạn hãy tự hỏi mình:
“Tôi có quyền mất khoản tiền này không?”
“Mất khoản tiền này có ảnh hưởng nghiêm trọng tới cuộc sống của tôi và gia đình tôi không?”
Một khoản đầu tư đúng không chỉ phụ thuộc vào cơ hội, mà còn phụ thuộc vào việc bạn có quyền chấp nhận rủi ro hay không.
2. Tôi có thật sự hiểu cơ hội này kiếm tiền bằng cách nào không?
Trả lời thật lòng:
………………………………………………………………
Rất nhiều cơ hội đầu tư nghe qua thì cực kỳ hấp dẫn:
Lợi nhuận cao.
Công nghệ mới.
Mô hình đột phá.
Người nổi tiếng cũng tham gia.
Và đặc biệt là không có rủi ro.
Nhưng hãy bỏ qua mọi lời giới thiệu và để tâm vào các khía cạnh sau:
- Tiền đến từ đâu?
- Ai là người trả số tiền đó?
- Điều gì tạo ra giá trị thật?
Nếu bạn không thể giải thích thật rõ ràng những điều trên thì khả năng cao bạn chưa thật sự hiểu.
Đừng đầu tư vào một câu chuyện hay được kể lại bởi người môi giới.
Hãy đầu tư vào một cơ chế tạo ra giá trị mà bạn có thể hiểu được.
3. Tôi đang xuống tiền vì hiểu, hay vì sợ người khác giàu trước mình?
Trả lời thật lòng:
………………………………………………………………
Có một kịch bản rất quen thuộc.
Chúng ta mở mạng xã hội lên.
Ai đó vừa khoe khoản lãi kiếm được.
Một người bạn nói về món đầu tư tự động sinh lời mà không cần làm gì nhiều.
Một nhóm chat liên tục nhắc đến “cơ hội cuối cùng”.
Đột nhiên ta cảm thấy mình đang bị bỏ lại phía sau. Nếu bỏ lỡ cơ hội này thì nó không còn quay lại nữa.
Đó là lúc FOMO – Hội chứng sợ bỏ lỡ xuất hiện.
Điều nguy hiểm là những người FOMO rất hiếm khi tự nhận mình là FOMO.
Giống hệt người say chẳng bao giờ tự nhận mình say.
Chỉ đến khi tỉnh lại, ta mới nhận ra cái giá phải trả.
Nhưng đầu tư không phải cuộc thi xem ai xuống tiền nhanh hơn.
Trong dài hạn, người thắng thường không phải người nhanh nhất.
Mà là người tỉnh táo nhất.
Tôi hiểu rõ cảm giác khi mọi người xung quanh “có vẻ như” kiếm được tiền.
Cái cảm giác đó khó chịu thật chứ.
Nhưng đây lại thường là dấu hiệu để nhìn lại xem cơ hội đó có thực sự phù hợp với mình hay không?
4. Nếu không ai biết tôi tham gia cơ hội này, tôi còn muốn xuống tiền không?
Trả lời thật lòng:
………………………………………………………………
Đây là câu hỏi khiến nhiều người im lặng.
Hãy tưởng tượng:
Không ai biết bạn đầu tư. Không thể đăng ảnh. Không thể kể với bạn bè. Không ai khen bạn thức thời. Không ai ngưỡng mộ quyết định của bạn.
Lúc này bạn còn muốn xuống tiền không?
Nếu câu trả lời thay đổi, có lẽ không hẳn bạn đang mua một khoản đầu tư.
Mà thực chất bạn đang chuẩn bị đóng một khoản thuế vô hình được gọi là:
Thuế sĩ diện.
Một khoản thuế vô hình mà ta tự nguyện trả chỉ để mua một ánh nhìn từ người khác.
Nếu bạn muốn hiểu rõ hơn, tôi đã viết riêng một bài về chủ đề này trong blog.
5. Khoản tiền này là vốn đầu tư, hay là quỹ an toàn đang bị đem ra đánh cược?
Trả lời thật lòng:
………………………………………………………………
Không phải mọi đồng tiền đều có cùng một nhiệm vụ.
Có đồng dùng để chi tiêu.
Có đồng dùng để dự phòng.
Có đồng dành cho tích luỹ.
Vân vân.
Rất nhiều người gặp khó khăn không phải vì đầu tư sai.
Mà vì lẫn lộn vai trò của các đồng tiền khác nhau.
Lấy quỹ an toàn đi đầu tư.
Lấy tiền sinh hoạt để đánh cược.
Lấy khoản tiền đáng lẽ được dùng để bảo vệ cuộc sống đem đặt cược vào một cơ hội chưa chắc chắn.
Và đây là điểm khác nhau căn bản giữa đầu tư và đánh bạc.
Có lẽ vấn đề không nằm ở cơ hội đầu tư
Sau 5 câu hỏi lớn trên, bạn có thể nhận ra một điều thú vị.
Yếu tố quyết định không nằm ở cơ hội đầu tư tốt hay xấu.
Nó nằm ở chỗ người cầm tiền đã sẵn sàng hay chưa.
Cùng một loại tài sản, hai người khác nhau đầu tư.
Một người mất ăn mất ngủ.
Người còn lại thì kê cao gối ngủ ngon lành hằng đêm.
Sự khác biệt nằm ở chỗ nào?
Câu trả lời dành cho bạn:
Khác biệt nằm ở cách vận hành luồng tiền của mỗi người.
Một người chỉ đơn giản là đang đánh bạc.
Người còn lại thiết kế được cho mình một luồng tiền hợp lý, đủ sức chống đỡ ngay cả khi kịch bản xấu nhất xảy ra.
Kể cả khi thị trường không như kỳ vọng, hoặc chính quyết định đầu tư ban đầu chưa chính xác. Thì bạn vẫn là người đúng nếu bạn có trong tay bản thiết kế luồng tiền này.
Cách thiết kế luồng tiền như vậy được tôi gọi là: luồng tiền thông minh.
Một luồng tiền thông minh không giúp bạn tránh mọi sai lầm, nhưng giúp bạn vẫn còn đủ nguồn lực để đứng dậy sau mỗi sai lầm.
Khi mỗi khoản tiền đều có nhiệm vụ riêng, bạn sẽ biết khoản nào được phép mạo hiểm và khoản nào tuyệt đối không được đụng tới.
Đó mới là nền tảng trước bất kỳ quyết định xuống tiền nào.
Bạn đang đọc blog của Hạo Nhiên.
Nơi tôi chia sẻ những bài học được đánh đổi bằng chính tiền bạc, thời gian và cả những sai lầm của mình.
Từng bài học là những sự thật không hề dễ nghe.
Nhưng nếu bạn chịu khó đọc đến cuối, level tài chính cá nhân của bạn sẽ rất khác sau mỗi bài viết.