Nếu Warren Buffett mặc quần jean rách, liệu đó có phải bí quyết khiến ông giàu có? Chiếc quần jean hay luồng tiền thông minh mới là thứ quyết định?
1. Chúng ta thường chỉ nhìn kết quả, hiếm khi thấy luồng tiền bên dưới
Để tôi kể bạn nghe câu chuyện về một người sao chép siêu hạng.
Hơn 10 năm về trước, một thanh niên trẻ đã ra một quyết định liều lĩnh.
Anh ta đã chán ngấy việc suốt ngày phải nghe mắng nhiếc từ phụ huynh nên đã quyết định rời khỏi nhà để lập nghiệp.
Để lại cuộc sống đủ đầy, anh mang theo hai bàn tay trắng cùng thái độ liều lĩnh lao ra ngoài xã hội.
Trong đầu anh chỉ có duy nhất một mục đích:
Trở nên giàu có!
Vấn đề ở chỗ anh chưa biết làm thế nào để giàu. Anh suy nghĩ rất đơn giản, cứ tìm người giàu và bắt chước cho nhanh.
Nhưng người giàu ở đâu? Rồi thì biết ai giàu mà tìm?
Một hôm nọ, anh tìm thấy quảng cáo của một khoá học làm giàu trên internet. “A đây rồi!”. Anh nhanh chóng đăng ký khoá học.
Bước vào hội thảo, anh thấy háo hức như thể ngay sáng mai mình sẽ lọt top 100 người giàu nhất hành tinh.
Đứng thuyết trình trên bục là một người triệu phú. Nhìn bề ngoài ông ấy hoàn toàn không giống những gì anh hình dung. Ông mặc một chiếc sơ mi, phối cùng chiếc quần jean sáng màu đơn giản. Trên tay không có đồng hồ.
“À thì ra triệu phú trông như vậy.” – Anh nghĩ.
Rồi ông triệu phú bắt đầu kể quá trình làm giàu của mình. Anh đặc biệt ấn tượng với câu “Trong giới mọi người đều nể vì tôi là thằng nói được làm được’.
Ông tiếp tục kể quá trình rèn luyện thân thể. Muốn giàu thì đầu tiên cơ thể phải khoẻ mạnh mà. Ông nói thế.
Nghe sao làm vậy, anh thanh niên lập tức tham gia nhóm chạy bộ của vị triệu phú.
Anh vốn có thiên phú sao chép người khác cực nhanh.
Sáng sớm ông chạy, anh chạy theo.
Ông đi bộ xuyên Việt từ TP. Hồ Chí Minh về Hà Nội. Anh tham gia một quãng từ Phủ Lý.
Ông leo Fansipan. Anh tham gia leo cùng.
Ông nói “Muốn giàu có phải bất chấp sự sợ hãi”. Anh tụt mẹ nó quần ngay trên đỉnh Fansipan để chứng tỏ mình không sợ nhục. Anh thanh niên này thực sự hoang dã!
Ông uống bia đến sáng. Anh cũng uống cùng. Có đêm ngủ luôn tại quán, sáng hôm sau dậy đi làm tiếp.
Ông nhiệt huyết máu lửa. Anh cũng ép bản thân máu lửa theo mặc dù thuộc kiểu người sống nội tâm.
Vân vân.
Triệu phú làm gì, anh sao chép y hệt.
Dần dần, anh bắt đầu thấy cách mình nói chuyện giống hệt vị triệu phú kia. Cách đi đứng cũng giống. Ngay cả lối ăn mặc cũng giống luôn.
Anh bắt đầu kiếm thêm được những đồng tiền ngoài lương.
Và cũng là lúc anh bắt đầu buông thả, sống sa ngã, ném tiền qua những cuộc vui một đêm.
Thói quen tài chính cá nhân hỗn loạn như thế thường chỉ dẫn tới một kết cục.
Tiền mới chạm vào tay, anh đã tiêu sạch trong vòng vài ngày. Lại còn mắc thêm nợ.
Sự thiếu trách nhiệm cùng lối sống buông thả đã khiến anh gặp phải rắc rối lớn mà rất nhiều năm về sau mới dần dần vực lại được.
Bài học đáng đời thời tuổi trẻ đã để lại anh một kinh nghiệm xương máu:
Cố bắt chước một thứ mình không hiểu rõ chẳng mang lại kết quả tốt đẹp gì.
Anh thanh niên trong câu chuyện trên không ai khác, chính là tôi, Hạo Nhiên, thưa quý vị.
Và nhiều năm sau, tôi mới gọi bài học ấy bằng một cái tên rõ ràng hơn: luồng tiền thông minh.
2. Sai lầm phổ biến: sao chép biểu hiện thay vì cơ chế
Bạn có từng thấy ai đó thành đạt sống rất giản dị, rồi tự nghĩ: “Có lẽ mình cũng nên sống đơn giản hơn?”.
Bạn có từng nghe ai đó giàu có nói về tích luỹ, rồi bắt đầu tự trách mình vì đã tiêu tiền quá thoải mái?
Bạn có từng nhìn một người có tài sản lớn đi xe cũ, mặc đồ bình thường, ăn uống đơn giản… rồi nghĩ rằng lối sống ấy chắc hẳn là lý do khiến họ giàu?
Nghe rất hợp lý, đúng chứ?
Những điều ấy đều có vẻ đúng.
Sống giản dị là tốt.
Tiết kiệm là tốt.
Biết làm chủ ham muốn là tốt.
Tiêu tiền cẩn thận là tốt.
Ai cũng nói vậy mà.
Nhưng:
Đó có thật sự là nguyên nhân tạo ra sự giàu có, hay chỉ là biểu hiện bên ngoài của một hệ thống tài chính đã vận hành tốt?
Đây là chỗ rất nhiều người bắt chước sai. Bạn còn nhớ câu chuyện tôi đã kể chứ?
Hậu quả của việc bắt chước bề ngoài mà thiếu mất nền tảng là như vậy đấy.
Ta nhìn thấy vẻ ngoài, thấy lối sống, thấy một vài thói quen được kể lại.
Nhưng thứ thật sự tạo ra kết quả thường nằm sâu hơn.
Nó nằm ở cách tiền đi vào.
Cách tiền được giữ lại.
Cách tiền chảy bên trong “đường ống”.
Cách tiền vận hành để tạo ra dòng tiền mới.
Tất cả những điều này được tóm gọn trong một cụm từ:
Luồng tiền thông minh.
Nói cách khác, thứ đáng nhìn nhất chưa chắc đã là bộ cánh bên ngoài, chiếc xe hay những chuyến du lịch đắt đỏ.
Thậm chí có người còn nói “Bà kia hà tiện thế, thảo nào giàu vậy”.
Đó cũng chỉ là biểu hiện bên ngoài thôi.
Điều thực sự đáng bàn ở đây là:
Luồng tiền đang chảy đi đâu?
Đồng nào đáng chi thì vẫn phải chi mạnh chứ.
Còn đồng nào không đáng chi thì nhất định phải giữ.
Nhưng trong thực tế, tiền hiếm khi tự nhiên chảy sai hướng.
Phía sau rất nhiều quyết định xài tiền sai lầm là các cơ chế ẩn mà tôi gọi là lỗ rò rỉ tài chính.
Có rất nhiều kiểu rò rỉ tài chính khác nhau: lạm phát, bộ máy kinh tế tiêu dùng, thuế sĩ diện, những khoản nhỏ không gây đau, săn sale, trả góp…
Tôi sẽ nói kỹ hơn về 20 lỗ rò rỉ tài chính thường gặp trong cuốn ebook “Tiền đang đi đâu?”.
Đặc biệt, bài viết Thuế sĩ diện: khoản thuế vô hình trả bằng sự bình yên nói rất chi tiết về thuế sĩ diện.
3. Luồng tiền thông minh: Thứ quyết định khả năng giữ tiền của bạn
Sau hơn 10 năm ròng rã, tôi liên tục thử sai và sửa chữa.
Đã có nhiều bước chuyển đổi sang những vị trí có thu nhập cao hơn.
Đã cùng vợ xây dựng một quán ăn có tiếng trong khu vực.
Đã nhiều đêm phải ngồi nhìn lại cách tiền đi vào, đi ra, tiền bị rò rỉ, rồi nâng cấp từng phiên bản luồng tiền thông minh của riêng mình.
Và cũng đã viết xong một cuốn sách hướng dẫn chi tiết cách thiết kế luồng tiền thông minh.
Sau cùng, tôi đúc rút được một điều:
Thứ đáng sao chép nhất ở một người vững về tiền chưa chắc là chiếc xe họ đi.
Chưa chắc là chiếc áo họ mặc.
Cũng chưa chắc là vài câu chuyện giản dị được kể đi kể lại trên mạng xã hội.
Điều đáng học hơn là cách họ trả lời những câu hỏi này:
Khi có thêm thu nhập, tiền chảy vào đâu đầu tiên?
Những khoản quan trọng đã có quỹ riêng chưa?
Khoản đầu tư này nên dùng quỹ nào?
Những câu hỏi này nghe thì đơn giản, nhưng lại chạm vào lõi của tiền bạc.
Cùng là tiền.
Nhưng khi được dẫn đi theo những hướng khác nhau, nó tạo ra số phận khác nhau.
Đó là lý do Hạo Nhiên thường nhìn tài chính cá nhân bằng hình ảnh luồng tiền thông minh.
Vì tiền trong đời bạn giống như nước. Nó luôn chảy.
Bạn có đang dẫn nó đi đúng hướng, hay chỉ nhìn nó biến mất?
======
Với Hạo Nhiên, tài chính cá nhân không bắt đầu từ câu hỏi “mình phải sống giống ai?”.
Nó bắt đầu từ một câu hỏi đơn giản hơn nhiều:
Tiền của mình đang chảy đi đâu?
Khi bạn nhìn thấy luồng tiền, bạn sẽ bớt bắt chước bề ngoài.
Khi bạn biết cách dẫn tiền đi, bạn sẽ bớt phải sống trong cảm giác dè sẻn, phòng thủ và tự trách mình.
Đó là nền tảng của luồng tiền thông minh.